ईशनाथको वि.पी. कोइराला आदर्श माविमा आर्थिक पारदर्शितामाथि प्रश्न

रौतहट ९ भदौ

ईशनाथ नगरपालिका–७ मा रहेको पुरानो तथा स्थानीय स्तरमा महत्वपूर्ण शैक्षिक संस्थाका रूपमा चिनिने श्री वि.पी. कोइराला आदर्श माध्यमिक विद्यालयको व्यवस्थापन, आर्थिक पारदर्शिता र शैक्षिक गतिविधिबारे प्रश्न उठाइएको छ।

स्थानीय समाजसेवी महमद अजादले विद्यालयका प्रधानाध्यापकसँग विभिन्न विषयमा जवाफ माग्दै विद्यालय सञ्चालन तथा आर्थिक व्यवस्थापनमा पारदर्शिता कायम गर्नुपर्ने बताएका छन्। ईशनाथ नगरपालिका–७ मा वि.पी. कोइराला आदर्श माध्यमिक विद्यालय रहेको तथ्य सार्वजनिक विवरणमा समेत उल्लेख छ।

समाजसेवी अजादले विद्यालयमा प्राविधिक संकाय सञ्चालनमा समस्या किन आएको हो र प्राविधिक कार्यक्रम कसरी अवरुद्ध भयो भन्ने प्रश्न गरेका छन्। उनका अनुसार विद्यार्थीको भविष्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको प्राविधिक शिक्षाको अवस्था स्पष्ट पारिनुपर्छ।

त्यसैगरी उनले विद्यालयको बैंक स्टेटमेन्ट सार्वजनिक गर्न किन आनाकानी गरिएको हो भन्दै प्रश्न उठाएका छन्। विद्यालयको वार्षिक आर्थिक कारोबार र खर्चको विवरण पारदर्शी रूपमा सार्वजनिक हुनुपर्ने उनको माग छ।

अजादले विद्यालयको वार्षिक लेखापरीक्षण सार्वजनिक नभएको विषयमा पनि चासो व्यक्त गरेका छन्। विद्यालयमा प्राप्त हुने सरकारी अनुदान, आन्तरिक आम्दानी तथा अन्य स्रोतबाट प्राप्त रकमको आय–व्यय विवरण सरोकारवालालाई जानकारी गराउनुपर्ने उनको भनाइ छ।

विद्यालयमा जडान गरिएका पंखा हराएको विषयमा समेत उनले प्रश्न उठाएका छन्। ‘ताला लगाइएको अवस्थामा रहेका सामग्री कसरी गायब भए?’ भन्दै उनले त्यसबारे छानबिन र स्पष्ट जवाफ आवश्यक रहेको बताएका छन्।

त्यस्तै विद्यालयको स्वामित्वमा रहेको जग्गा खाली गर्ने विषयमा कसले रोकावट गरेको हो भन्ने प्रश्नसमेत अजादले उठाएका छन्। विद्यालयको सम्पत्तिको संरक्षण तथा उचित व्यवस्थापनमा सम्बन्धित निकाय गम्भीर हुनुपर्ने उनको भनाइ छ।

अजादले विद्यालयमा स्वीकृत दरबन्दीअनुसार शिक्षकको व्यवस्था नभएको विषय पनि उठाएका छन्। शिक्षक अभावका कारण विद्यार्थीको पठनपाठन प्रभावित हुन सक्ने भन्दै उनले दरबन्दीअनुसार शिक्षक व्यवस्थापन गर्न माग गरेका छन्।

सबैभन्दा गम्भीर रूपमा उनले विद्यालयमा करिब एक करोड रुपैयाँ बराबरको कथित ‘हिनामिना’ सम्बन्धी विषयमा विभागीय कारबाही किन अघि नबढाइएको हो? भन्ने प्रश्न गरेका छन्। यद्यपि यो रकम हिनामिना भएको भन्ने आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ। त्यसैले सम्बन्धित निकायबाट छानबिन गरी वास्तविकता सार्वजनिक गर्नुपर्ने उनको माग छ।
त्यस्तै विद्यालयको सार्वजनिक जग्गाबाट प्राप्त भएको भनिएको रकम कहाँ र कसरी खर्च गरिएको हो भन्ने विषयमा समेत उनले हिसाब सार्वजनिक गर्न माग गरेका छन्।

अजादले विद्यालयका प्रधानाध्यापकलाई लक्षित गर्दै प्रश्न गरेका छन्— “यदि कुनै किसिमको हिनामिना भएको छैन भने ठाउँ–ठाउँबाट फोन गराउनुपर्ने अवस्था किन आयो? विद्यालयको आर्थिक तथा प्रशासनिक विवरण सार्वजनिक गरेर सबै प्रश्नको जवाफ दिन किन हिचकिचाहट?”

ईशनाथ नगरपालिकाको वेबसाइटमा विद्यालय शिक्षा क्षेत्रको योजना तथा सार्वजनिक सुनुवाइ र सार्वजनिक परीक्षणसम्बन्धी व्यवस्था राखिएको छ।
स्थानीय समाजसेवी अजादले उठाएका यी प्रश्नबारे विद्यालयका प्रधानाध्यापक तथा व्यवस्थापन समितिको आधिकारिक धारणा भने सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध स्रोतबाट पुष्टि हुन सकेको छैन।

आरोपको सत्यता पुष्टि गर्न विद्यालयको लेखापरीक्षण प्रतिवेदन, बैंक स्टेटमेन्ट, आय–व्यय विवरण, सम्पत्ति अभिलेख, शिक्षक दरबन्दी तथा सम्बन्धित निर्णयहरू अध्ययन र सम्बन्धित पक्षको प्रतिक्रिया आवश्यक देखिन्छ।

स्थानीय सरोकारवालाले विद्यालयजस्तो सार्वजनिक शैक्षिक संस्थामा उठेका प्रश्नलाई व्यक्तिगत आरोप–प्रत्यारोपमा सीमित नगरी आवश्यक कागजात सार्वजनिक गरी तथ्यका आधारमा छानबिन गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।