एआईसँग बदलिँदै भारत: ₹१०,३०० करोड लगानी, ३८ हजार जीपीयूबाट डिजिटल रूपान्तरण

नयाँ दिल्ली १७ माघ

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको तीव्र विकाससँगै भारत डिजिटल रूपान्तरणको नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ। भारत सरकारको इन्डिया एआई मिशन अन्तर्गत पाँच वर्षको अवधिमा ₹१०,३०० करोडभन्दा बढी लगानी गरिएको छ भने ३८,००० भन्दा बढी ग्राफिक्स प्रोसेसिङ युनिट (जीपीयू) तैनाथ गरिएको छ।

सरकारी तथ्यांकअनुसार हाल भारतको प्रविधि तथा एआई इकोसिस्टममा करिब ६० लाख जनशक्ति संलग्न छन्। सन् २०२५ मा भारतीय प्रविधि क्षेत्रको आम्दानी २८० अर्ब अमेरिकी डलर नाघ्ने अनुमान गरिएको छ। दीर्घकालीन रूपमा सन् २०३५ सम्म एआईले भारतको अर्थतन्त्रमा करिब १.७ ट्रिलियन अमेरिकी डलर योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

स्वास्थ्य सेवा, कृषि, शिक्षा, शासन र न्याय प्रणालीमा एआईको प्रयोग विस्तार हुँदै गएको छ। भाषिणी, भारतजेन एआई र सर्वम् एआईजस्ता सरकारी पहलहरूले बहुभाषिक सेवा, डिजिटल समावेशन र स्मार्ट सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई मजबुत बनाएका छन्।

स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयको २०२५ ग्लोबल एआई वाइब्रेंसी रिपोर्टअनुसार भारत एआई प्रतिस्पर्धात्मकतामा विश्वको तेस्रो स्थानमा पुगेको छ। सरकारले एआईलाई किफायती, सुरक्षित र समावेशी बनाउँदै २०४७ सम्म विकसित भारतको लक्ष्य हासिल गर्ने रणनीति अघि बढाएको छ।