चीनमा धार्मिक स्वतन्त्रतामाथि कडाइ: इद नमाजमा रोक, मस्जिद बन्द र विदेशी मुस्लिम लक्षित निगरानी

चीनका विभिन्न क्षेत्रहरूमा मुस्लिम समुदायको धार्मिक अभ्यासमाथि कडाइ बढाइएको घटनाहरू सार्वजनिक भएका छन्। विशेषगरी इदजस्तो महत्वपूर्ण पर्वमा समेत सामूहिक नमाजमा प्रतिबन्ध, मस्जिदहरू बन्द र विदेशी विद्यार्थी तथा कामदारहरूलाई लक्षित निगरानी गरिएको आरोप लागिरहेको छ।

युन्नान प्रान्त (कुनमिङ क्षेत्र) – नाजियायिङ मस्जिद
युन्नानको चर्चित नाजियायिङ मस्जिदमा इदको समयमा तनावपूर्ण अवस्था देखिएको थियो। प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार मस्जिदको मुख्य प्रवेशद्वारमा सुरक्षा बल तैनाथ गरिएको थियो। विशेषगरी बंगलादेशबाट आएका विद्यार्थीहरूलाई प्रवेशमा रोक लगाइएको र नमाजको मुख्य समयमा “मर्मत कार्य” को बहाना बनाएर मस्जिद बन्द गरिएको बताइएको छ।

निङ्सिया स्वायत्त क्षेत्र – वेइझोउ ग्रान्ड मस्जिद
निङ्सियास्थित वेइझोउ ग्रान्ड मस्जिद, जुन चीनको “धर्मको चिनियाँकरण” नीतिको प्रमुख उदाहरण मानिन्छ, त्यहाँ इदका अवसरमा सामूहिक नमाजमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएको थियो। स्थानीय प्रशासनले विदेशी कामदार र विद्यार्थीहरूलाई आफ्नै होस्टेल वा कोठाभित्रै नमाज पढ्न निर्देशन दिएको थियो। मस्जिदतर्फ जाने सबै मार्गहरूमा रोडब्लक राखी भीडभाड रोकिएको थियो।

सिङ्निङ र लिन्सिया ‘चीनको सानो मक्का’
इस्लामिक सांस्कृतिक केन्द्रका रूपमा चिनिने सिङ्निङ र लिन्सिया क्षेत्रमा साना नमाज स्थलहरू क्रमशः बन्द गरिएका छन्। मस्जिद प्रवेशद्वारमा एआई प्रविधियुक्त फेस रिकग्निशन क्यामेरा जडान गरी “अनधिकृत” व्यक्तिहरू, विशेषगरी विदेशी नागरिकहरूलाई चिनेर प्रवेश निषेध गरिएको बताइएको छ।

बेइजिङ र शाङ्घाईका विश्वविद्यालयहरू
शैक्षिक क्षेत्रमा पनि धार्मिक स्वतन्त्रतामा कडाइ गरिएको छ। विश्वविद्यालय प्रशासनहरूले क्याम्पसभित्र “अनधिकृत धार्मिक गतिविधि” पूर्ण रूपमा निषेध गरेका छन्। विद्यार्थीहरूका अनुसार अस्थायी रूपमा बनाइएका नमाज स्थलहरू हटाइएको र सामूहिक इद नमाज आयोजना गर्न खोज्दा चेतावनी वा कारबाहीको धम्की दिइएको छ।

निष्कर्ष : यी घटनाहरूले चीनमा धार्मिक स्वतन्त्रताको अवस्थामाथि प्रश्न उठाएको छ। विशेषगरी मुस्लिम समुदाय र विदेशी नागरिकहरू लक्षित निगरानी र प्रतिबन्धका कारण अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिन्ता बढ्दै गएको देखिन्छ।