नवजात छोरासहित जीर्ण बाँसको टाटमुनि बाँच्दै बविता; अस्पतालको पीडापछि घरमा सर्पको त्रास, सांसद डा. अम्बरेश सिंहले आठ दिनपछि भेट्ने प्रतिबद्धता जनाए

राजविराज १ असोज 

अस्पतालमा उपचारका क्रममा आर्थिक अभावका कारण अपहेलित भएको भनिएकी राजविराज नगरपालिका–१४ निवासी बविता पासवानको पीडा अस्पतालको ढोकामै रोकिएको छैन। नवजात छोरालाई काखमा च्यापेर उनी अहिले पनि जीर्ण बाँसको टाटले घेरिएको असुरक्षित घरमा जीवन धानिरहेकी छन्। उपचार, सुरक्षित आवास र आधारभूत मानवीय सहयोगको अभावमा बविता र उनका नवजात छोरा देवराजको अवस्था राज्यको संवेदनहीनता र सामाजिक उपेक्षाको गम्भीर प्रश्न बनेको छ।

बविताको स्वास्थ्य अवस्था र पारिवारिक पीडा बुझ्न कञ्चनरूपका मेयर पदका उम्मेदवार भोला कुमार पासवान उहाँकै निवास पुगेका छन्। पासवानले बविता र उनका नवजात छोराको स्वास्थ्यबारे प्रत्यक्ष जानकारी लिनुका साथै उनीहरू बस्दै आएको घरको दयनीय अवस्था अवलोकन गरेका छन्।

केही समयअघि सगरमाथा अञ्चल गजेन्द्रनारायण सिंह अस्पताल परिसरमै सुत्केरी भएकी बविताको घटना सार्वजनिक भएपछि उनको अवस्थाप्रति विभिन्न क्षेत्रबाट चासो बढेको थियो। तर, अस्पतालबाट घर फर्किएपछि पनि उनको जीवनमा राहत होइन, थप जोखिम थपिएको देखिएको छ।

बविताले आफ्नो घर आसपास दिनदहाडै ‘धामन’ सर्प आउने गरेको बताएकी छन्। नवजात शिशुसहित कमजोर र जीर्ण घरमा बस्नुपर्दा आफूलाई निरन्तर डर लाग्ने गरेको उनले बताइन्। “घर सुरक्षित छैन, बच्चालाई केही हुन्छ कि भन्ने डर लागिरहन्छ,” बविताको अवस्थाले यही त्रास बोलिरहेको देखिन्छ।

स्थानीय बुद्धिजीवी, महिला तथा ज्येष्ठ नागरिकहरूका अनुसार सुत्केरी महिलाले बच्चालाई स्तनपान गराउने समयमा घरमा सर्प आउने गरेको जनविश्वास स्थानीयस्तरमा पाइन्छ। मानिसको उपस्थिति कम हुँदा जोखिम बढ्न सक्ने स्थानीय धारणा रहे पनि यस्तो विश्वासको वैज्ञानिक पुष्टि आवश्यक रहेको जानकारहरू बताउँछन्। तर, विश्वास जे भए पनि बविताको घरको भौतिक अवस्था आफैंमा गम्भीर जोखिमको प्रमाण बनेको छ।

चारैतिर बाँसका टाटले घेरिएको घरका अधिकांश भाग टुटफुट, भाँचिएको र कमजोर अवस्थामा छन्। वर्षायाम, विषालु जीवजन्तु, चिसो, असुरक्षित संरचना र नवजात शिशुको स्वास्थ्य—यी सबै जोखिम एकैपटक बविताको परिवारमाथि थुप्रिएका छन्। सुरक्षित आवासको अधिकारबाट वञ्चित यो परिवारका लागि घर आश्रय होइन, हरेक दिनको भय बनेको छ।

आर्थिक अभाव, उपचारसँग जोडिएको पीडा र असुरक्षित आवासबीच बविताले आफ्नो नवजात छोराको नाम देवराज पासवान राखिएको जानकारी भोला कुमार पासवानलाई दिइन्। कठिन परिस्थितिमा जन्मिएको शिशुको नामकरणले परिवारको भावनात्मक पीडा र आशा दुवैलाई उजागर गरेको छ।

सांसदसँग भिडियो संवाद

बविताको अवस्थाबारे थप जानकारी लिन भोला कुमार पासवानले सांसद डा. अम्बरेश सिंहसँग भिडियो कलमार्फत कुराकानी गराएका थिए। संवादका क्रममा सांसद डा. सिंहले बविता पासवान र उनका नवजात छोरा देवराजको अवस्था बुझ्दै आफू पनि भेट्न आउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको बताइएको छ।

सांसद डा. सिंहले भिडियो कलमै आठ दिनपछि भोला कुमार पासवानको साथमा बविता र उनका नवजात छोरालाई भेट्न आउने प्रतिबद्धता जनाएको पासवानले जानकारी दिए।

तर, प्रश्न अब सांसदको भेटमा मात्र सीमित छैन। बविताजस्ता आर्थिक रूपमा कमजोर र सीमान्तकृत परिवारका महिलाले अस्पतालमा उपचार पाउन किन संघर्ष गर्नुपर्छ? सुत्केरी भएपछि सुरक्षित घर, पोषण, औषधि र नवजात शिशुको संरक्षणका लागि उनीहरू कहाँ जाने? राज्यका स्वास्थ्य संस्था, स्थानीय सरकार र जनप्रतिनिधिको जिम्मेवारी उपचारको बिल तिर्ने वा अस्पतालबाट घर पठाउनेसम्म मात्र हो?

बविताको घटनाले स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको कमजोर पक्ष मात्र होइन, उपचारपछिको जीवनप्रति राज्यको उदासीनता पनि उजागर गरेको छ। अस्पतालमा उपचारको पहुँचसँगै सुरक्षित आवास, पोषण, मातृ–शिशु स्वास्थ्य, सामाजिक सुरक्षा र मानवीय व्यवहार सुनिश्चित हुनुपर्ने आवाज फेरि उठेको छ।

बविता र उनका नवजात छोरा देवराजको जीवन तत्काल सहयोग, सुरक्षित आवास र स्वास्थ्य निगरानीको माग गरिरहेको छ। स्थानीय सरकार, स्वास्थ्य संस्था, जनप्रतिनिधि तथा सामाजिक संघ–संस्थाले औपचारिक आश्वासनमा सीमित नभई तत्काल उद्धार, उपचार र सुरक्षित वातावरण निर्माणका लागि ठोस कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ।

सांसद डा. सिंहको प्रस्तावित भेटपछि सहयोगको आशा गरिएको छ। तर, बविताको झुपडीमा देखिएको पीडा कुनै एक परिवारको मात्र कथा होइन—यो गरिब, सीमान्तकृत र असहाय नागरिकप्रति राज्यको व्यवहारमाथि उठेको कठोर प्रश्न हो।