मृत्यु जित्ने क्याप्टेन: स्मित मच्छार,: डा.विजय दत्त

[३४ हजार फिटको उचाइमा अदम्य साहस: १८० यात्रुको ज्यान जोगाउने क्याप्टेन स्मित मच्छारको वीरगाथा]
​पश्चिम एसियामा असोज र कात्तिक (अक्टोबर) को समय त्यसै पनि पर्यटकीय तथा रणनीतिक हिसाबले संवेदनशील मानिन्छ। विशेष गरी सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा इजरायलमाथि हमासले गरेको भीषण आक्रमणको तेस्रो वार्षिक स्मृति दिवस नजिकिँदै गर्दा सिङ्गो क्षेत्र उच्च सतर्कतामा थियो। ठिक यही संवेदनशील घडीमा, सेप्टेम्बर ३०, २०२६ मा दुबईबाट इजरायलको टेल अभिभतर्फ उडेको फ्लाइदुबई (Flydubai) को उडान नम्बर FZ1073 मा एउटा यस्तो बीभत्स र अकल्पनीय घटना घट्यो, जसले विश्व उड्डयन क्षेत्रलाई नै स्तब्ध बनाएको छ।

​१. उडानको सुरुवात र मध्य-आकाशमा अचानक सङ्कट
​दुबाई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट १८० भन्दा बढी इजरायली यात्रु र उडान दलका सदस्यहरू लिएर विमान इजरायलका लागि उडेको थियो। जहाजको कमान्ड भारतीय मूलका अनुभवी क्याप्टेन स्मित मच्छार (Smit Machchhar) को हातमा थियो भने सह-पाइलट (को-पाइलट) को रूपमा ओमानका नागरिक कार्यरत थिए।

​जहाज आफ्नो निश्चित गन्तव्यतर्फ अघि बढ्दै साउदी अरबको आकाशमा लगभग ३३,००० देखि ३४,००० फिटको उचाइमा पुगेको थियो। उडान सुरु भएको केही समयमै ककपिटभित्र अचानक स्थिति तनावग्रस्त बन्यो।

​२.ककपिटभित्र घातक हमला र खस्किँदो विमान
​अकल्पनीय रूपमा, ओमानी को-पाइलटले अचानक धार्मिक वा उग्रवादी भावनाबाट प्रेरित भई ककपिटभित्रै मुख्य क्याप्टेन स्मित मच्छारमाथि चक्कु प्रहार गरे। क्याप्टेन मच्छारमाथि ताबडतोब हमला गर्दै उनले विमानलाई नियन्त्रणबाहिर लगेर दुर्घटनाग्रस्त गराउने चेष्टा गरे।

​चक्कुको गम्भीर चोट र तीव्र रक्तस्रावका बाबजुद क्याप्टेन मच्छारले हिम्मत हारेनन्। सह-पाइलटले विमानको अटो-पाइलट प्रणाली बन्द गरी जहाजलाई तीव्र गतिमा तल झार्न थालेका थिए। केही सेकेन्डभित्रै विमान ३४,००० फिटको उचाइबाट तीव्र गतिमा तल खस्दै लगभग १४,००० देखि १७,००० फिटको उचाइमा आइपुग्यो। जहाजभित्र यात्रुहरूमा रुवाबासी र चरम आतङ्क छायो।

​३. अद्भूत सुझबुझ र ककपिटको ढोका
​आफू गम्भीर घाइते भएको अवस्थामा पनि क्याप्टेन मच्छारलाई थाहा थियो- यदि ककपिट बाहिरबाट सहयोग पाउन सकिएन भने १८० भन्दा बढी निर्दोष मानिसहरूको जीवन समाप्त हुनेछ। उनले ज्यानको बाजी लगाउँदै सह-पाइलटसँग प्रतिकार गरे र हतार-हतार ककपिटको सेक्युरिटी लक खोलेर बाहिर रहेका क्रू सदस्य र यात्रुहरूलाई भित्र छिर्ने बाटो खोलिदिए।
​ककपिटको ढोका खुल्नासाथ उडान दलका सदस्यहरू (Cabin Crew) र केही साहसी यात्रुहरू तुरुन्तै भित्र पसे। उनीहरूले ज्यान हत्केलामा राखेर उन्मत्त बनेका ओमानी को-पाइलटलाई नियन्त्रणमा लिए र बाँधेर राखे।

​४. साउदी अरबमा आपत्कालीन अवतरण(Emergency Landing)
​सङ्कट अझै टरेको थिएन। क्याप्टेन मच्छार अत्यधिक रक्तस्रावले गम्भीर घाइते थिए र विमान अझै पनि अनिश्चित उचाइमा थियो। तर, अद्भूत पेसागत दक्षता र संयमता परिचय दिँदै क्याप्टेन मच्छारले पुनः कमान्ड सम्हाले। उनले साउदी अरबको एयर ट्राफिक कन्ट्रोल (ATC) सँग तुरुन्तै सम्पर्क गरी आपत्कालीन अवस्थाको घोषणा गरे।

​विमानलाई नजिकैको साउदी अरबको तबुक (Tabuk) विमानस्थलतर्फ मोडिए । अत्यधिक शारीरिक पीडा र मानसिक तनावका बाबजुद उनले विमानलाई तबुक विमानस्थलको धावनमार्गमा सुरक्षित रूपमा अवतरण (Emergency Landing) गराउन सफल भए।

​५. उद्धार, अनुसन्धान र विश्वभरि प्रशंसा
​विमान अवतरण हुनासाथ साउदी सुरक्षा निकाय र चिकित्सा टोलीले विमानलाई घेरा हाले।

​यात्रुहरूको सुरक्षा: विमानमा सवार सबै १८० भन्दा बढी यात्रु र क्रू सदस्यहरू पूर्ण रूपमा सुरक्षित रहे।
​क्याप्टेनको उपचार: गम्भीर घाइते क्याप्टेन स्मित मच्छारलाई तुरुन्तै साउदीको स्थानीय अस्पतालको सघन उपचार कक्षमा भर्ना गरियो। हाल उनको अवस्था स्थिर रहेको जनाइएको छ।

​आक्रमणकारीमाथि कारबाही: हमलाकारी ओमानी को-पाइलटलाई साउदी सुरक्षा निकायले हिरासतमा लिएर गहन अनुसन्धान सुरु गरेको छ।

​निष्कर्ष
​अक्टोबर ७ को घटनाको पृष्ठभूमिमा हुन खोजेको यो सम्भावित ठूलो आतङ्कवादी tragedy वा भयानक दुर्घटनालाई भारतीय पाइलट स्मित मच्छारको अदम्य साहस, तत्परता र देश-जातिभन्दा माथि उठेको मानव धर्मले निष्फल पारिदियो। ३४ हजार फिटको उचाइमा मृत्युसँग जुध्दै १८० जनाको प्राण रक्षा गर्ने क्याप्टेन मच्छारको यो बहादुरीलाई आज विश्वभरि उच्च सम्मानका साथ हेरिएको छ।

मुस्लिम उन्मादी-जेहादी आतंककारी पाइलटमा पनि देखियो । यस्ता आतंककारीहरुलाई तुरुन्तै अंतिम सजाय दिनैपर्छ नत्र अझै इस्लामलाई बदनाम गराउने आतंककारी कार्य बढ्नेछ ।
साथै,हतियारसहित को पाइलट कसरी विमानमा पसे को अनुसन्धान र।समाधान हुनैपर्छ ।
हार्दिक धन्यवाद स्मिथ मच्छारलाई !